السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
331
تفسير الميزان ( فارسي )
نتيجه آن جعل و اين رجوع اين است كه كافران هم در دنيا به دست مؤمنين كه خدا تفوقشان داده عذاب مىشوند و هم در آخرت با آتش كيفر مىبينند ، و در اين عذابها از انواع ياوران هيچ نوعش را ندارند . و اين خود يكى از شواهد است بر اينكه مراد از تفوق دادن در آيه قبلى ، مسلط كردن از راه سيطره و سلطنت است ، نه از راه حجت و منطق ، و از جمله : * ( « وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ » ) * بر مىآيد كه در قيامت از شفاعت كه خود مانع حلول عذاب به ايشان است ، بهره مند نمىشوند و اين جمله همانطور كه گفتيم قضاى حتمى خداى تعالى در باره يهود را مىرساند . * ( « وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ . . . » ) * اين آيه وعده خوشى است به جزاء خير ، براى كسانى كه از آن جناب پيروى كردند ، اما از آنجايى كه صرف صدق تحقق عرفى كلمه « شيعه ، تابع و امثال آن » بر امتى كه تشيع و اتباع واقعى از بعضى افراد آن امت تحقق يافته ، باعث آن نمىشود كه همه افراد آن امت حتى كسانى كه تشيع و دنبال روى پيغمبر را نداشتهاند ، مستحق ثواب جزيل بگردند ، بلكه تنها كسانى اين استحقاق را دارند كه واقعا تابع و شيعه باشند ، نه همه كسانى كه اسم شيعه و تابع بر آنان صادق است ، لذا در آيه شريفه ، عنوان * ( « الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ » ) * كه خلاصه اش عنوان شيعه يا تابع يا كلماتى از اين قبيل است ، را برداشته ، به جايش عنوان * ( « الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ » ) * را گذاشت تا معنا درست و بىاشكال شود ، چون سعادت و عاقبت خير ، دائر مدار شناسنامه و اسمگذارى نيست بلكه دائر مدار حقيقت است ، هم چنان كه در جاى ديگر فرموده : « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالنَّصارى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ » « 1 » . پس از ميان پيروان ( اسمى و شناسنامه اى ) عيسى ع تنها آنهايى كه به خدا ايمان دارند و اعمال صالح مىكنند ، خدا اجرشان را بطور كامل مىدهد و اما بقيه را ، از اين نمد كلاهى نيست . و در آيه مورد بحث اين حقيقت را بطور اشاره بيان كرده و فرموده : * ( « وَاللَّه لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ » ) * ، خدا هيچ ستمگرى را دوست نمىدارد ، حال هر اسمى و عنوانى كه مىخواهد داشته باشد .
--> ( 1 ) كسانى كه نام يهودى ، نصرانى و صابئى بر خود نهادهاند ، بدانند كه « واقع » دائر مدار نامگذارى نيست ، هر كس به خدا و روز جزا ايمان داشته باشد و در مقام عمل هم اعمال صالح بجا آورد اجرشان نزد پروردگارشان است و خوفى بر آنان نيست ، اندوهى هم نخواهند داشت . « سوره بقره ، آيه 62 » .